اختلال شخصیت ضد اجتماعی

اختلال شخصیت ضد اجتماعی یکی از طبقات گروه B اختلالات شخصیت است که غالباً با ویژگی­ هایی نظیر هیجانی، بازیگری و بی ثباتی مشخص می شود و در جمعیت عمومی شایع تر از سایر اختلالات می ­باشد (۱).

 شخصیت عبارت است از سبک ویژه تفکر و رفتار هر فرد. به عبارت دیگر، وجوه خاص فکر کردن و رفتار کردن هر فرد، بیانگر شخصیت وی است. بدین ترتیب اگر شخصیت فرد یا الگوهای معمولی پاسخ­ های او را در برابر موقعیت ­ها بشناسیم، می­توانیم رفتار او را در موقعیت­های جدید پیش بینی کنیم.

  اختلال شخصیت ، یک الگوی فراگیر، بادوام و غیر قابل انعطاف از تجارب درونی و رفتار بیرونی است که به طرز مشخص با انتظارات فرهنگی فرد تفاوت دارد و به درماندگی یا اختلال منجر می­ شود (۲).

 اختلال شخصیت و درماندگی و مشکلات ناشی از آن، در تمام عمر دامن گیر فرد می­شود (۳)، با وجود این ، انواع این اختلالات از نظر میزان فروپاشی زندگی فرد با هم تفاوت دارند. انجمن روان پزشکی آمریکا، اختلال شخصیت را به این شرح توصیف می­ کند:

“الگوی بادوام از رفتار و تجربه که به طرز قابل توجهی از انتظارات فرهنگی فرد انحراف دارد.” این الگو در چند حیطه زیر ظاهر می­ شود:

شناخت(شیوه ­های ادراک و تعبیر و تفسیر خود، دیگران و رخدادها)؛

عواطف(محدوده، شدت، نوسان و تناسب پاسخ هیجانی)؛

عملکرد بین فردی؛

کنترل تکانه (۴).

اختلال شخصیت ضداجتماعی با بی­احترامی فراگیر و نقض حقوق دیگران از سن ۱۵ سالگی مشخص می­شود. شخص باید حداقل ۱۸ سال داشته باشد و قراینی از اختلال سلوک، قبل از ۱۵ سالگی در او ظاهر شده باشد. این اختلال ممکن است به واسطه غمگینی و ملالت، تنش، تحمل اندک یکنواختی، خلق افسرده و مرگ خشن نابهنگام، پیچیده شود (۵).

 فرد مبتلا به اختلال شخصیت ضداجتماعی که به نام­های سایکوپات یا سوسیوپات نیز خوانده می­شود، یک الگوی فراگیر بی­ توجهی و تجاوز به حقوق دیگران را از خود نشان می ­دهد. به جز اختلال وابسته به مواد، این اختلال بیشترین ارتباط را با رفتار بزهکارانه بزرگسالان، چه جزئی و چه کلی دارد. بیشتر مبتلایان به این اختلال، برخی الگوهای رفتار ضداجتماعی و سوء رفتار را تا قبل از سن ۱۵ سالگی از خود نشان داده­اند؛ مثل مدرسه گریزی، فرار از خانه، شروع حملات فیزیکی، آزار فیزیکی به حیوانات یا انسان­ها، تخریب عمدی اموال، دروغگویی و دزدی فراوان. افراد ضد اجتماعی، بسیار فریبکار می­باشند. بسیاری از آنها نمی­توانند به طور مداوم در یک شغل باقی بمانند. غیبت­ های فراوان دارند و احتمال دارد که شغلشان را یکباره رها کنند (۶).

 این افراد ممکن است تحریک ­پذیر و پرخاشگر باشند و غالباً شروع کننده نزاع­ های فیزیکی هستند (۷). بسیاری از آنها بی ­هدف از جایی به جای دیگر می­ روند. بی­باک، بی ملاحظه و خودمحورند و توجه کمی به سلامتی خود، دیگران و حتی کودکانشان دارند (۸).

 در درمان این اختلال از شیوه­ های روان­درمانی و دارو درمانی بهره گرفته می­ شود. قبل از شروع درمان، ایجاد محدودیت ­های صریح، اهمیت اساسی دارد. درمان دارویی در مداوا ی علائم ناتوان کننده نظیر اضطراب، خشم یا افسردگی مورد استفاده قرار می­گیرد. اما چون این بیماران غالبا سوء مصرف کننده دارو بوده­اند، تجویز دارو باید با احتیاط صورت گیرد.

ارجاعات:

  1. فاتحی­زاده، مریم. امامی ،طاهره و نجاریان، بهمن. بررسی میزان شیوع علائم اختلالات شخصیت ضد اجتماعی، خودشیفته، نمایشی و مرزی در بین دانش­آموزان دختر. دماهنامه علمی–پژوهشی دانشور رفتار، سال چهاردهم، شماره ۲۲٫ تهران: دانشگاه شاهد؛۱۳۸۶٫ ص ۴۷

اختلال رفتاری Conduct disorder

اختلال رفتاری به هر گونه انحراف مشهود و ملموس در عملکرد اجتماعی فرد، تا بدان حد که موجب اختلال تعامل اجتماعی یا عملکرد فرد با هنجارهای مورد پذیرش جامعه اش گردد، اطلاق می گردد (۱).

اختلال رفتاری یا اختلال سلوک  شامل تعدادی از رفتارهای مسئله ساز نظیر رفتارهای جسورانه و معارض و فعالیت های ضد اجتماعی(مانند خشونت، رفتارهای انحراف جنسی، استعمال مواد مخدر و سیگار، تحریک پذیری، زورگویی، آتش افروزی، انکار حقوق دیگران، بی پروایی و اعمال خطرناک و…)، می شود (۲).

 اختلال سلوک عبارت از یک الگوی با دوام است که در آن حقوق اساسی دیگران و هنجارهای اجتماعی متناسب با سن، از سوی کودک و نوجوان نادیده گرفته می­شود. در چهارمین طبقه­بندی رسمی راهنمایی تشخیصی و آماری اختلالات روانی ( DSM-IV)، اختلال سلوک، الگوی مداوم رفتاری خارج از هنجارهای اجتماعی است (۳) که چهار دسته رفتاری را در بر می­گیرد که عبارتند از:

۱- پرخاشگری نسبت به مردم و حیوانات؛

۲- صدمه به اموال دیگران؛

۳- دروغگویی و سرقت؛

۴- واکنش خشونت آمیز به قوانین.

در این طبقه­ بندی، دو نوع مهم اختلال سلوک معرفی شده است:

۱- گروه اختلال سلوک قبل از ده سالگی؛

۲- گروه اختلال سلوک بعد از ده سالگی.

 گروه اول معمولاً افرادی هستند که سطح خشونت در آنها بسیار بالاست این اختلال اغلب با کمبود توجه بیش فعالی (Attention deficit hyperactivity disorder) همراه است (۴). در این شرایط خطر اعتیاد به الکل و مواد مخدر وجود دارد. اختلال سلوک خود می­تواند نشانه ابتدایی افسردگی (Depression) و یا اختلال تعدد شخصیتی باشد، اما گروه دوم کمتر مرتکب خشونت می­شوند. میزان شیوع این اختلال در کودکان و نوجوانان ۴ تا ۱۶ ساله، حدود ۵/۵ درصد گزارش شده است. برخی مطالعات دیگر میزان شیوع را ا تا۱۰ درصد گزارش نموده­اند که نسبت پسر به دختر بین ۴ به ۱ تا ۱۲ به ۱ برآورد شده است (۵).

  اختلال سلوک تحت تأثیر عوامل مختلفی نظیر؛ تعارض مزمن با والدین، معلمان و همسالان پدید می ­آید و می ­تواند نتیجه آسیب ­های فیزیکی و یا بیماری و … باشد. این الگوهای رفتار در اکثر زمان­ ها وجود دارد. علاوه بر آن احتمال وجود این اختلال در خانواده­ هایی که والدین آنها دارای رفتار ضد اجتماعی، خلقی و روان­پریشی هستند، بیشتر است (۶).

ارجاعات:

  1. Jutte DP Burgos A Mendoza F et al. use of the pediatric symptom checklist in a low income. Mexican American population. Arch pediatric adolescent; 2003. pp. 1169-76 .
  2. Donatelli JA , Sideman LJ, Goldstein JM. Children of parents with affective and non affective psychoses: a longitudinal study of behavior problems. Am J psychiatry; 2010.pp.1331-8 .
  3. غیاثی، نسرین، نظرپور فریبا، بختی فریبا، پورنجف عبدالحسین و شیرینی خسرو. بررسی میزان شیوع اختلالات رفتاری در دانش آموزان دختر و پسر دبستانی شهر ایلام در سال تحصیلی ۸۵-۸۴٫ مجله علمی دانشگاه علوم پزشکی ایلام،دوره شانزدهم، شماره اول؛۱۳۸۷٫صص ۳۲-۲۶٫
  4. Sergeant J.A , Geurtd. H, Huijbregts. S Scheres A & oosterlaan J. the top and the bottom of ADHD: a neuropsychological perspective. Neuroscience & biobehavioral reviews; 2003. pp.583-592.
  5. یزدانپرست، عامر و همت زاده، مریم. اپیدمیولوژی اختلالات رفتار اجتماعی نوجوانان پسر ۱۸-۱۳ ساله بندربوشهر.مرکز پزوهش های سلامت خلیج فارس: دو فصلنامه طب جنوب، سال نهم، شماره یک؛۱۳۸۵٫ صص ۸۴-۷۷٫

۶٫    Avashti A. preserve and strengthen family to promote mental health. Indian J psychiatry; 2010.pp. 113-26